Οθωμανική βρύση στην Επάνω Σκάλα

Μία βρύση που της Επάνω Σκάλας, που δείχνει με την απέριττή της ομορφιά την διαφορά με το τσιμέντο του δρόμου.

Οι πέτρες και τα χρώματά της ανάμεικτα την κάνουν ένα μικρό κόσμημα. Στεγνή αλλά ακόμη αέρωχη στο πέρασμα του χρόνου.

Η αλλοτινή μπουγάδα στη Λέσβο

Αλλοτινές σκηνές από μπουγάδα στη Λέσβο με τα άπλυτα στις καλάθες. Αυτό ήταν το αληθινό βιός των γυναικών πριν μόλις 40 χρόνια. Δίπλα και τα κμάρια για το πόσιμο νερό

Μια ακόμη βρύση στη Κουλμπάρα

Να που αυτή τη φορά βρεθήκαμε σε μια καθαρή και συντηρημένη οθωμανική βρύση, που στολίζει με απέραντη ομορφιά το σοκάκι του Δ. Βερνανδάκη. Παρόλο την απλή αρχιτεκτονική της, τα ποικίλα χρώματα του τραχείτη και το δέσιμο της πέτρας δίνουν μια θαυμάσια εικόνα. Η επιγραφή της έχει ξυθεί, ενώ από κάτω έχει όμορφο μάρμαρο με ρόμβο και δυο ροζέτες για διακόσμηση.

Μυτιλήνη - Κουλμπάρα (Δικαστήρια)

Μια από τις ομορφότερες οθωμανικές βρύσες που κοσμούν ακόμη τη Μυτιλήνη, πίσω από τα δικαστήρια, σε πλακόστρο ακόμη δρόμο, ακουμπισμένη σε τοίχο έχει όπως συμπεραίνω ανακαινισθεί. Αποτελείται από διαφορετικά χρώματα πέτρας που την κάνουν να είναι σαν στολίδι. Η "κάμαρά" της οξύληκτη, η λευκή μαρμάρινη επιγραφή της ξυμένη που φανερώνει ότι ήταν οθωμανική. ενώ στο στηθαίο της φέρει δυο ροζέτες.

Η βρύση του Νοσοκομείου

Είναι η βρύση που στολίζει το νοσοκομείο, από τις λίγες στο νησί με τόση ομορφιά σκαλισμένη σε μάρμαρο. Σπασμένη και στεγνή, κάθεται δείχνοντας τα χρόνια της.
Όπως αναφέρει ο Μ.Αξιώτης προήλθε από το γυναικείο μοναστήρι του Ταξιάρχη στο Κάτω Τρίτος.

Μυτιλήνη, η βρύση στο πλάτανο Αλυσίδας

 Μια από τις ομορφότερες Οθωμανικές βρύσες του νησιού και της Μυτιλήνης, πλην όμως πνιγμένη στα σκουπίδα, βρώμικη και με τους κάδους των σκουπιδιών να είναι πάντα μπροστά της. Μεγάλη σε μέγεθος, είναι φτιαγμένη από γκρίζο και λευκό μάρμαρο. Έχει ωραιότατο ανάγλυφο στο στηθαίο. Είναι μια από τις πολλές βρύσες που χάρισε στην Μυτιλήνη Χασάν Πασάς Τζεζάερλη περίπου το 1770~1790. Αν ο Δήμος βάλει μια τάξη στο μέρος αυτό, θα μπορούσε να είναι ένας ωραίος κόμβος (όπως και είναι) περιήγησης για επισκέπτες αλλά και για τους ίδιους τους κατοίκους της συνοικίας αυτής...

Μυτιλήνη, βρύση στην Αρίωνος

 

Μια από τις όμορφες βρύσες της Μυτιλήνης, καλά κρυμμένη και φυλαγμένη είναι εντοιχισμένη στην είσοδο μιας πολυκατοικίας, ανεβαίνοντας την Αλκαίου και μόλις αριστερά επί της Αρίωνος. Δεν ξέρουμε αν βρίσκονταν στον ίδιο χώρο παλιότερα ή αν μεταφέρθηκε. Βρίσκεται σε αρίστη κατάσταση, αποτελείται από γκρι και ανοιχτό ρόζ μάρμαρο, με πολύ όμορφα ανάγλυφα, ενώ διατηρεί όλο το κλασσικό στυλ της βρύσης που συναντάμε στη Λέσβο. Οι πεσσοί έχουν εγχάρακτο τα κυπαρίσσια που γέρνουν, το στηθαίο έχει ανάγλυφη διακόσμηση που θυμίζει έντονα ξυλόγλυπτο, επιπλέον στο περίγραμμα υπάρχουν σκαλιστοί κίονες με τόξα. Μέσα στο κανονικό τόξο υπάρχει ανάγλυφη ανθοδέσμη, ενώ το τόξο και τα γωνιακά μάρματα διακοσμούνται από ροζέττες. Το κεντρικό γκρί μάρμαρο του τόξου, αναγράφει:
ΜΝ 1823 ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 20 [ΔΡλ?]
ενώ παρακάτω κάτω από την ανθοδέσμη:

ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΟΥ

Βρύση στη Μυτιλήνη, στη οδό Βουρνάζων

 Θα λέγαμε χωρίς αμφιβολία η πιο γνωστή βρύση σε όλο το νησί, αφού όλοι ανεξαρτήτως έχουν περάσουν από μπροστά της. Είναι στο τοίχο του "Γυμνασίου" και επί της οδού Βουρνάζων. Από άσπρο γκρί μάρμαρο, ροζέττες υπάρχουν επάνω στο μάρμαρο του τόξου όσο και στο επιστήλιο. Επάνω από το γείσο ως "αέτωμα" έχει το μόνογραμμα "ΔΜ" δηλαδή, Δήμος Μυτιλήνη, ο οποίος αναφέρεται και ως ο κατασκευαστής το 1919.

Σόλων Λέκκας κατασκευαστής

Ένας σημερινός κατασκευστής βρυσών και τραγουδιστής, ο Σόλων Λέκκας.
το παρακάτω απόσπασμα και η φωτογραφία από την εφημερίδα Εμπρός.
«Τραγουδώντας» στην πέτρα…
Έμαθε, όμως, να δουλεύει την πέτρα και στη συνέχεια άρχισε να φτιάχνει τις γνωστές χειροποίητες βρύσες του σε όλο το νησί, σε δημόσια σημεία, αλλά και σε σπίτια. «Παλιά πήγαινα έτσι, χωρίς σχέδιο, κι έφτιαχνα ό,τι μου έβγαινε. Τώρα που πέρασαν τα χρόνια, φτιάχνω εδώ τα πιο πολλά σχέδια και πηγαίνω έχοντάς τα έτοιμα. Είναι ακριβές οι βρύσες, γιατί θέλουν πολλή δουλειά. Δεν είναι όπως το μηχάνημα που βάζεις την πέτρα και την κόβεις με ακρίβεια, αυτές θέλουν πελέκημα στο χέρι. Είναι και ανάλογα το σπίτι και την αυλή που έχεις: αν είναι ένα σπίτι με έτοιμη πέτρα, θα κάνεις και τη βρύση έτσι. Αν είναι το σπίτι παραδοσιακό με πέτρα, κάνεις και τέτοια βρύση. Τώρα τελευταία έχει μερικούς ακόμη τεχνίτες, ο καθένας τα φτιάχνει με τον τρόπο του.»
Ο Σόλων, όμως, «πάντρευε» πάντα την τέχνη της πέτρας με την τέχνη της μουσικής και τους αγαπημένους του αμανέδες, που από μικρός μάθαινε στο χωριό του, ακούγοντάς τα από τους παλιούς τραγουδιστές του χωριού του στο καφενείο ή τους συγγενείς του. «Η οικογένειά μου τραγουδούσε. Σε κάθε χωριό, Καγιάνι, Κεραμειά, Πάμφιλα, Ίππειος, Πηγή, είχε δύο με τρία άτομα που έλεγαν αμανέ. Εμένα μου άρεσε η μουσική αυτή και πήγαινα στα πανηγύρια και τις γιορτές με μουσικές δικές μας, μυτιληνιές και μικρασιάτικες. Τρομπέτες, κλαρίνα, ούτια, βιολιά - τα καλύτερα βιολιά είχε η Μυτιλήνη, τα έδειχναν με το δάχτυλο, να άκουγες να κλαις. Τώρα αυτοί πεθάνανε ούλοι…» Επί 40 ολόκληρα χρόνια πήγαινε, όπως λέει, στα πανηγύρια με το άλογο και φορώντας την παραδοσιακή μυτιληνιά φορεσιά, που ακόμη και σήμερα φοράει σε κάθε εμφάνισή του και συνοδεύει τον παλληκαρίσιο του χορό.
«Η ζωή μου είναι μουσική. Και τις βρύσες όταν τις κάνω, τραγουδώ. Την ώρα εκείνη παίρνεις τον καφέ σου, ανάβεις ένα τσιγάρο, πρέπει να μην έχει θόρυβο πολύ, ούτε αέρα, ούτε συννεφιά, γιατί έτσι δε σου έρχεται η έμπνευση - ούτε για τη μουσική, ούτε για τη βρύση. Πρέπει να είναι λιακάδα, ησυχία, να μη σε ενοχλεί ο κόσμος και να κλείσεις τα μάτια, να σκεφτείς πώς θα κάνεις τη βρύση. Όταν πια πιάνεις και φτιάχνεις το σχέδιο που σκέφτεσαι, σφυρίζεις σκοπούς παραδοσιακούς. Μουσική με δουλειά είναι το ίδιο, είναι αδέλφια, πρέπει να το νιώθεις.»

Έξω από το Κάστρο Μυτιλήνης

Οθωμανική βρύση που βρίσκεται έξω από το κάστρο της Μυτιλήνης

στη μεριά της Επάνω Σκάλας. Λεηλατημένη, ερειπωμένη
χωρτιασμένη, παραμένει εκεί ακόμη να δείχνει την ύπαρξή της...

Κάστρο Μυτιλήνης

Οθωμανική βρύση που βρίσκεται μέσα στο κάστρο της Μυτιλήνης
κοντά στη δεξαμενή του κάστρου. Αποτελείται από κοκκινωπές και
γκρίζες μαρμάρινες πέτρες.

Πληροφορίες που δίνονται από βοηθητική πινακίδα μέσα στο κάστρο:
"Η οθωμανική δημόσια κρήνη, κτισμένη κοντά στη
βυζαντινή πύλη του Κάστρου, δίπλα στο κεντρικό
λιθόστρωτο, ήταν σημείο στάσης των ταξιδευτών
που επιθυμούσαν να ξεδιψάσουν και να δροσιστούν.
Παράλληλα, εξυπηρετούσε τις καθημερινές ανάγκες των
κατοίκων για πόσιμο νερό και αποτελούσε πυρήνα της
κοινωνικής ζωής και τόπο συνάντησης.
Είναι κτίσμα ορθογώνιας κάτοψης με δεξαμενή
(χαζανέ) που φέρει στον πλαϊνό τοίχο μικρό παράθυρο
για τον έλεγχο του νερού και τον καθαρισμό του χώρου.
Για την κατασκευή της χρησιμοποιήθηκαν κοκκινωπές
πέτρες, λαξευμένες ή αλάξευτες. Στην κύρια όψη της
διαμορφώνεται οξυκόρυφο τόξο, στο τύμπανο του
οποίου υπήρχε παλαιότερα, λίθινη πλάκα με επιγραφή.
Μια δεύτερη οθωμανική κρήνη σώζεται κοντά στην πύλη
του Κάτω Κάστρου."

Η βρύση όπως ήταν εν λειτουργία το 1923
(Φωτ. Σ.Χουτζαίος)

Μυτιλήνη

Οθωμανική βρύση στη Κουλμπάρα Μυτιλήνης
(Φωτ. Τέσσυ Χατζόγλου)

Μυτιλήνη

Βρύση έξω από τη Μυτιλήνη. Στη κυριολεξία κατασπαραγμένη.
ΕΙΣ ΜΝΗΜΗΝ

ΑΣΗΜΑΚΗ Γ. ΜΟΥΖΑΛΑ

1914
(Φωτ. Τέσσυ Χατζόγλου)